धर्मचक्र प्रर्वतनको चरणबद्ध साधनाविधि

धर्मचक्र प्रवर्तन साधनाको लक्ष्य के हो ?

0 टिप्पणीहरू 353 आगन्तुकहरू

अत्यन्त सरल भाषामा भन्नुपर्दा धर्मचक्र साधनाको लक्ष्य इन्द्रिय र विषयको मिलनबाट देह र चित्तको क्षेत्रमा उत्पन्न हुने सुखद वा दुखद संवेदनालाई भोग गर्ने तपाईँको चित्तको स्वभाव (जसलाई विकार, संस्कार, बन्धन, कर्मबन्धन, कर्म बीज, पाप, क्लेश आदि नाम दिइएको छ ) लाई नाश गर्नु हो । चित्तको संस्कार भन्नाले चित्तमा छिपेको कुनै पनि विकार वस्तुहरु वा पदार्थ नभई चित्तको संवेदनालाई भोग गर्ने स्वभावलाई नाश गर्नु हो भनेर बुझ्नुपर्ने हुन्छ ।

चित्तका विकारहरूका कारण तपाईँको जीवनमा दुःखको जन्म हुन्छ र प्रतिपल दुःखी, व्याकुल, निराश भइरहनुहुन्छ । जब तपाईँ चित्तका विकारलाई नाश गर्नुहुन्छ तपाईँ दुःखलाई पनि नाश गर्न सफल हुनुहुन्छ । त्यसैले यस साधनाको लक्ष्य दुःखनाश हो भन्ने आफैँ प्रष्ट हुन्छ । चित्तका विकारहरूकै कारण तपाईँ निर्वाण प्राप्त गर्न असमर्थ हुनुहुन्छ, इन्द्रियातीत जीवनको अनुभूति प्राप्त गर्न असमर्थ हुनुहुन्छ ।

जब तपाईँ चित्तका विकारलाई पूर्णरूपमा नाश गरी चित्त शुद्धिको स्थिति प्राप्त गर्नुहुन्छ, तपाईँले निर्वाण प्राप्त गर्नुहुन्छ । यस अर्थमा यस साधनाको लक्ष्य निर्वाण प्राप्त गर्नु पनि हो । सारांशमा भन्नुपर्दा धर्मचक्र साधनाको लक्ष्य चित्तको विकार (संवेदना भोग गर्ने स्वभाव) लाई नाश गर्दै निर्वाण प्राप्त गर्नु हो ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


CAPTCHA Image
Reload Image

पुराना लेखहरु

लेखहरु प्रकाशित मिति आगन्तुकहरू टिप्पणीहरू
दुःख समुदय आर्य सत्य 1/11/2023 391 0
धर्मचक्र प्रवर्तन सुत्त भाषानुवाद 1/12/2023 456 0
धर्मचक्र पर्वतनको पृष्ठभूमि 1/12/2023 314 0
भगवानद्वारा दरवार त्याग 1/12/2023 341 0
सद्गुरुको खोजी 1/12/2023 395 0
निर्वाण खोजका अनेक दृश्य 1/12/2023 347 0
गुरु अलार कालमसँग भेट 1/12/2023 414 0
उद्धक रामपुत्तसँग भेट 1/12/2023 366 0
मोक्षको रहश्यमय संसार– दृष्टिविहीनले दृष्टिविहीनलाई डोर्‍याइरहेको स्थिति 1/12/2023 336 0
भगवानको मार्गविहीन अवस्था र गुरुविहीन अनिश्चय स्थिति 1/13/2023 271 0
कठोर तपस्या र पञ्च वर्गीय भिक्षु (भीग्गू) 1/13/2023 301 0
भगवान्को कठिन तपस्या र परिणाम 1/13/2023 301 0
भोजन ग्रहण र पञ्चवर्गी भिक्षुहरूद्वारा भगवान्लाई त्याग 1/13/2023 355 0
प्रथम ध्यानको स्मृति र विपश्यना ध्यानको जन्म 1/13/2023 360 0
अन्ततः बुद्धत्व प्राप्ति 1/13/2023 317 0
के हो प्रतित्यसमुत्पादको नियम ? 1/13/2023 861 0
निर्वाणपश्चात् भगवानको स्थिति 1/13/2023 328 0
पञ्चवर्गीय भिक्षुहरूको स्मरण 1/13/2023 434 0
उपक आजीवनसँग भेट 1/13/2023 351 0
भगवान् र पञ्चवर्गीय भिक्षुहरूको भेट 1/13/2023 376 0
धर्म चक्र प्रवर्तन सुत्तको भाव व्याख्या 1/13/2023 355 0
आखिर कसरी जन्मिन्छन् देहपीडक साधनाविधि ? 1/13/2023 367 0
यस मध्यमार्ग (साधना) ले धर्मचक्षु प्रदान गर्छ 1/13/2023 379 0
के होे आर्य अष्ठाङ्ग मार्ग ? 1/13/2023 421 0
मध्यमार्ग वा दुःख निरोध गामिनी प्रतिपदा 1/13/2023 443 0
चार आर्य सत्य 1/13/2023 523 0
आर्य सत्यका तीन आवृत्ति 1/13/2023 412 0
दुख आर्य सत्य परिज्ञानको परिणाम 1/13/2023 378 0
के हो कहिल्यै नसुनेको धर्म ? 1/13/2023 348 0
ज्ञान उत्पन्न भयो, कस्तो ज्ञान उत्पन्न भयो ? 1/13/2023 497 0
विद्या उत्पन्न भयो, कस्तो विद्या उत्पत्ति भयो ? 1/13/2023 331 0
दुःख समुदय आर्य सत्य 1/13/2023 397 0
दुःख निरोध आर्यसत्य 1/13/2023 342 0
दुःख निरोध गामिनी प्रतिपदा आर्य सत्य 1/13/2023 366 0
दुःख निरोध गामिनी प्रतिपदा 1/13/2023 513 0
अत्यन्त दुःख छ चित्तशुद्धि वा निर्वाणको साधना 1/13/2023 354 0
चित्तमा संस्कार (संवेदनाहरु भोग गर्ने स्वभाव) कसरी उत्पन्न हुन्छन् ? 1/13/2023 373 0
चार आर्य सत्य र तिनका बाह्र आवृत्तिप्रति स्पष्ट हुनुहोस् 1/13/2023 330 0
साधनामा प्रवेश गर्नुपूर्व आर्य अष्टाङ्गमार्गप्रति पनि पुनः स्पष्ट हुनुहोस् 1/13/2023 349 0
धम्मका छवटा शाश्वत नियमसँग परिचित हुनुहोस् 1/13/2023 392 0
आसन ग्रहण 1/13/2023 333 0
पञ्चशील ग्रहण गर्नुहोस् 1/13/2023 300 0
आनापानसति 1/13/2023 380 0
आनापानसति साधनाको गहिराइलाई बुझ्नुहोस् 1/13/2023 385 0
आनापानसति साधनाको निरन्तरता 1/13/2023 367 0
संवेदनाहरूका उत्पत्ति 1/13/2023 351 0
कायानुपश्यना 1/13/2023 306 0
कायानुपश्यना वा कायामा गरिने विपश्यना साधनालाई निरन्तरता दिइरहनुहोस् 1/13/2023 353 0
कायमा केकस्ता संवेदना उत्पन्न हुन्छन् ? 1/13/2023 362 0
चित्तानुपश्यना 1/13/2023 387 0
चौवीसै घण्टा साधनारत रहनुहोस् 1/13/2023 306 0
धर्मचक्र वा विपश्यना साधनाका बाह्र चरण 1/13/2023 313 0
प्रथमचरण – बहिद्धा वा काये कायानुपस्सी विहरती 1/13/2023 356 0
दोस्रोचरण– अज्झतं वा काये कायानुपस्सी विहरति 1/13/2023 331 0
तेस्रोचरण– अज्झत्तवहिद्धा वा काये कायानुपस्सी विहरति 1/13/2023 323 0
चौथोचरण– समुदय धम्मानुपस्सी वा कायस्मि विहरति 1/13/2023 379 0
पाचौँचरण– वय धम्मानुपस्सी वा कायस्मिं विहरति 1/13/2023 364 0
छैठौँचरण– समूदयवय धम्मानुपस्सी वा कायस्मिं विहरति 1/13/2023 353 0
सातौँचरण-सब्वकायपटि संवेदी वा सम्पूर्ण शरिरमा संवेदना अनुभव हुनु 443 0
आठौँचरण– पस्सम्भयं कायरसङ्खार 1/13/2023 348 0
नवौँचरण– अत्थि कायो ति वा पनस्स सति पच्चुपट्ठिता होति 1/13/2023 294 0
दसौँचरण-अनित्य बोध 1/13/2023 309 0
एघारौँचरण :– अनात्म बोध 1/13/2023 398 0
बाह्रौँचरण– स्पष्ट निर्वाण अनुभूति, स्पष्ट शाश्वत, इन्द्रियातीत क्षेत्रको अनुभूति 1/13/2023 306 0
धर्मचक्र साधना वा विपश्यना साधनाद्वारा निर्वाण प्राप्त गर्न कति समय लाग्छ 1/13/2023 424 0
धम्म वा प्रकृतिका ६ श्वाशत नियमहरु 1/13/2023 381 0
के बन्धन र मोक्षको पछाडी मात्र धम्म वा प्रकृतिको एक मात्र श्वाशत नियम क्रियाशील छ ? 1/13/2023 331 0
विपश्यना वा धर्मचक्र साधनामा श्वाशत नियमको क्रियाशीलतालाई बोध गर्नुहोस् 1/13/2023 356 0
प्रश्न उठ्छ के हुन् धम्म (प्रकृति) का नियमहरु ? 1/13/2023 319 0
संस्कार वा विज संग्रहको श्वाशत नियम 1/13/2023 464 0
संस्कार वा वीज विस्तारको श्वाशत नियम 1/13/2023 382 0
संस्कार गूण प्रकटिकरणको श्वाशत नियम 1/13/2023 335 0
संस्कार वा गूण आर्कषणको श्वाशत नियम 1/13/2023 375 0
प्रतीत्य समूत्पादको श्वाशत नियम 1/13/2023 339 0
संस्कार वा गूण उच्छेदको श्वाशत नियम 1/13/2023 434 0
प्रतित्य समूत्पाद नियमको व्याख्या 1/13/2023 448 0
अविद्याका कारण संस्कार अर्थात् अविद्या बीजका कारण संस्काररूप फल 1/13/2023 635 0
प्रतित्यसमुत्पादको प्रतिलोम सत्य 1/13/2023 520 0